NƯỚC THẢI CHẾ BIẾN CAO SU ĐƯỢC XỬ LÝ RA SAO?

   Ngành chế biến cao su là lĩnh vực công nghiệp quan trọng, góp phần lớn vào kim ngạch xuất khẩu và phát triển kinh tế nông thôn Việt Nam. Từ nguồn nguyên liệu mủ cao su thiên nhiên, các nhà máy thực hiện nhiều công đoạn như đông tụ, cán tờ, rửa, sấy và đóng gói để tạo ra các sản phẩm cao su sơ chế như SVR 3L, SVR 10, SVR 20, RSS hay latex phục vụ cho các ngành sản xuất lốp xe, găng tay và linh kiện kỹ thuật. Tuy nhiên, quá trình chế biến cũng phát sinh nước thải, khí thải và mùi hôi đặc trưng, đòi hỏi doanh nghiệp phải đầu tư hệ thống xử lý đạt chuẩn nhằm giảm thiểu ô nhiễm và bảo vệ môi trường.

1. Nguồn gốc của nước thải chế biến cao su

   Nguồn gốc nước thải chế biến cao su

   Nguồn gốc của nước thải trong ngành chế biến cao su chủ yếu phát sinh từ các công đoạn trong quá trình sản xuất và sinh hoạt của nhà máy. Các nguồn có thể phát sinh nước thải chế biến cao su có thể được kể đến như:

- Nước rửa mủ và thiết bị sản xuất: Phát sinh trong quá trình rửa mủ, rửa sàn, rửa máy móc, khuôn cán, thùng chứa và bồn khuấy. Đây là nguồn nước thải chính, chứa nhiều tạp chất hữu cơ, protein, axit béo và cao su hòa tan.

- Nước từ công đoạn đông tụ mủ: Khi sử dụng axit formic (hoặc axit acetic) để làm đông tụ mủ, một phần axit dư và các chất hữu cơ sẽ hòa tan vào nước thải, làm tăng độ ô nhiễm và mùi hôi.

- Nước thải từ công đoạn sấy và vệ sinh khu vực sấy: Có chứa cặn bã cao su và hóa chất tẩy rửa.

- Nước thải sinh hoạt: Phát sinh từ khu vực nhà ăn, nhà vệ sinh và khu sinh hoạt công nhân, có đặc trưng tương tự nước thải sinh hoạt thông thường.

    Nước thải chế biến cao su chủ yếu có nguồn gốc từ quá trình rửa mủ, vệ sinh thiết bị, đông tụ và sinh hoạt, chứa hàm lượng cao chất hữu cơ, amoni, SS và mùi hôi đặc trưng – cần được xử lý đạt chuẩn trước khi thải ra môi trường.

2. Đặc tính của nước thải chế biến cao su

    Nước thải trong ngành chế biến cao su có thành phần khá phức tạp, chủ yếu gồm các chất hữu cơ, vô cơ và vi sinh vật phát sinh từ mủ cao su và các hóa chất sử dụng trong quá trình sản xuất.

Đặc tính của nước thải chế biến cao su

- Chất hữu cơ: Gồm protein, carbohydrate, lipid, các axit béo bay hơi và phần cao su bị hòa tan. Đây là nguyên nhân chính gây BOD, COD cao và mùi hôi trong nước thải.

- Amoni và hợp chất chứa nitơ: Hình thành do sự phân hủy của protein trong mủ cao su, làm tăng nồng độ NH₄⁺-N, TKN và gây mùi khai đặc trưng.

- Axit hữu cơ và chất đông tụ: Chủ yếu là axit formic hoặc axit acetic dư từ công đoạn đông tụ mủ, góp phần làm giảm pH nước thải (thường pH dao động 4–6).

- Chất rắn lơ lửng (SS): Bao gồm cặn cao su, tạp chất cơ học, bùn, cát và xác vi sinh vật, làm tăng độ đục của nước.

- Chất dinh dưỡng (N, P): Có mặt do phân hủy protein và các phụ gia trong mủ, dễ gây phú dưỡng nếu không xử lý tốt.

- Vi sinh vật phân hủy kỵ khí: Phát triển mạnh trong điều kiện yếm khí, là nguyên nhân gây ra mùi hôi thối (H₂S, NH₃, CH₄).

3. Tại sao cần phải xử lý nước thải chế biến cao su?

   Tại sao cần phải xử lý nước thải chế biến cao su

   Ngành chế biến cao su giữ vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam, tuy nhiên trong quá trình sản xuất lại chưa nhiều chất hữu cơ, tạp chất, mùi hôi, gây ô nhiễm môi trường nếu không được kiểm soát. Vậy việc xử lý nước thải từ chế biến cao su nhằm:

- Ngăn ngừa ô nhiễm môi trường nước:

Trong quá trình sản xuất, nước thải phát sinh từ các công đoạn như rửa mủ, đông tụ, cán, sấy và vệ sinh thiết bị có chứa nhiều hợp chất hữu cơ, axit béo, protein và amoni.

Nếu không được xử lý, các chất này sẽ làm giảm lượng oxy hòa tan trong nguồn nước, gây chết cá, tôm và ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ sinh thái thủy sinh.

Ngoài ra, các hợp chất chứa nitơ và photpho trong nước thải còn có thể gây phú dưỡng hóa nguồn nước, làm phát triển tảo độc, gây mất cân bằng sinh thái và ảnh hưởng đến chất lượng nước mặt, nước ngầm.

- Hạn chế mùi hôi và bảo vệ sức khỏe cộng đồng

Một đặc trưng dễ nhận thấy của nước thải chế biến cao su là mùi hôi thối nồng nặc phát sinh do sự phân hủy kỵ khí của các hợp chất hữu cơ trong môi trường yếm khí, tạo ra các khí độc như H₂S, NH₃, CH₄. Những khí này không chỉ gây khó chịu mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người, đặc biệt là hệ hô hấp. Việc đầu tư hệ thống xử lý nước thải và khử mùi giúp giảm thiểu ô nhiễm không khí, tạo môi trường làm việc và sinh sống an toàn cho công nhân cũng như người dân xung quanh khu vực nhà máy.

- Đáp ứng quy định pháp luật và bảo vệ uy tín doanh nghiệp

Theo Luật Bảo vệ môi trường 2020 và các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN), tất cả cơ sở chế biến cao su đều phải có hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn trước khi xả ra môi trường. Việc không tuân thủ có thể dẫn đến xử phạt hành chính, đình chỉ hoạt động hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy mức độ vi phạm. Ngược lại, khi thực hiện xử lý nước thải đúng quy định, doanh nghiệp không chỉ tránh được rủi ro pháp lý mà còn thể hiện trách nhiệm xã hội và hình ảnh xanh – sạch – bền vững, tạo niềm tin với khách hàng và đối tác.

Chúng ta có thể thấy rằng xử lý nước thải chế biến cao su không chỉ là nghĩa vụ mà còn là giải pháp thiết thực giúp doanh nghiệp phát triển ổn định, bảo vệ môi trường và cộng đồng, hướng đến mục tiêu sản xuất bền vững trong thời kỳ công nghiệp hóa hiện nay.

4. Phương pháp xử lý nước thải cao su hiệu quả

   Nước thải phát sinh trong quá trình chế biến cao su chủ yếu từ các công đoạn rửa mủ, vệ sinh thiết bị, ép – cán và nước thải sinh hoạt. Nước thải chứa hàm lượng chất hữu cơ, SS, amoni và mùi hôi cao, cần được xử lý đạt quy chuẩn trước khi thải ra môi trường. Hệ thống xử lý được thiết kế theo công nghệ sinh học kết hợp hóa lý tiên tiến, gồm các bước như sau:

Sơ đồ công nghệ xử lý nước thải chế biến cao su

Thuyết minh công nghệ

v Song chắn rác – Máy tách rác tinh

Nước thải đầu vào được thu gom qua song chắn rác hoặc máy tách rác tinh để loại bỏ rác thô, lá cây, tạp chất lớn nhằm tránh tắc nghẽn thiết bị và đường ống phía sau.

v Bể điều hòa

Tại đây, nước thải được ổn định lưu lượng và nồng độ ô nhiễm, đồng thời có máy thổi khí khuấy trộn liên tục để tránh lắng cặn và phân hủy yếm khí gây mùi.

v Xử lý hóa lý :Bể trung gian – Bể phản ứng – Bể tuyển nổi DAF

v Bể trung gian: Nước thải sau điều hòa được dẫn qua bể trung gian, bổ sung hóa chất NaOH để điều chỉnh pH và PAC/Polymer để keo tụ – tạo bông.

v Bể phản ứng: các hạt keo nhỏ kết dính lại thành bông cặn lớn, sau đó được tách ra trong bể tuyển nổi DAF nhờ dòng khí siêu mịn đẩy nổi các bông cặn lên bề mặt. Phần bùn nổi được thu gom về bể bùn hóa lý.

v Bể trung hòa

Sau quá trình xử lý hóa lý, nước thải có thể còn dư kiềm hoặc axit, do đó được trung hòa bằng dung dịch HCl để đưa pH về mức thích hợp cho xử lý sinh học (6.5–7.5).

v Cụm xử lý sinh học (Kỵ khí – Thiếu khí – Hiếu khí)

Bể kỵ khí: Vi sinh vật kỵ khí phân hủy các chất hữu cơ cao phân tử (BOD, COD) thành các hợp chất đơn giản hơn, đồng thời sinh khí CH₄, CO₂.

Bể thiếu khí: Quá trình khử nitrat (NO₃⁻ → N₂) diễn ra, giúp giảm tổng nitơ trong nước thải.

Bể hiếu khí: Dưới tác động của máy thổi khí, vi sinh vật hiếu khí oxy hóa các chất hữu cơ còn lại, chuyển hóa amoni thành nitrat và ổn định nước thải.

v Bể lắng sinh học

Dòng nước đi vào bể lắng nhằm tách bùn sinh học ra khỏi nước trong. Bùn lắng được hoàn lưu một phần về bể hiếu khí để duy trì sinh khối, phần dư đưa đến bể bùn sinh học để xử lý định kỳ.

v Bể trung gian 2 – Xử lý hóa lý hoàn thiện

Nước sau xử lý sinh học được trung gian ổn định, sau đó bổ sung PAC và Polymer trong bể keo tụ – tạo bông để loại bỏ cặn mịn còn sót lại. Hỗn hợp được đưa qua bể lắng hóa lý, bùn thu về bể bùn hóa lý.

v Bể khử trùng – Cột lọc áp lực – Hồ sinh học

Trước khi thải ra môi trường, nước được khử trùng bằng Javen để tiêu diệt vi sinh vật gây bệnh. Tiếp theo, nước đi qua cột lọc áp lực (vật liệu: cát thạch anh, than hoạt tính) nhằm loại bỏ màu, mùi và cặn nhỏ. Cuối cùng, nước chảy về hồ sinh học để tự làm sạch, đảm bảo đạt QCVN 40:2025/BTNMT – Cột A trước khi xả ra môi trường.

v Xử lý bùn

Bùn từ các công đoạn được tập trung về bể bùn hóa lý và bể bùn sinh học, sau đó ép bằng máy ép bùn để giảm thể tích, bùn khô được thu gom định kỳ và bàn giao cho đơn vị có chức năng xử lý theo quy định.

5. Đạt Hoàng Gia đơn vị thực hiện xử lý nước thải chế biến cao su theo công nghệ hiện đại

   Ngành chế biến cao su là một trong những ngành kinh tế quan trọng của Việt Nam, đóng góp lớn cho xuất khẩu và tạo việc làm cho hàng trăm nghìn lao động.       Tuy nhiên, trong quá trình sản xuất, nước thải từ các nhà máy chế biến cao su chứa hàm lượng cao các chất hữu cơ, amoni, sunfua và COD, BOD vượt quy chuẩn, nếu không được xử lý triệt để sẽ gây ô nhiễm nghiêm trọng cho nguồn nước và môi trường xung quanh. Hiểu rõ những thách thức đó Môi Trường Đạt Hoàng Gia tự hào là đơn vị tiên phong trong thiết kế, thi công và vận hành hệ thống xử lý nước thải chế biến cao su bằng công nghệ hiện đại và tối ưu nhất hiện nay.

    Với đội ngũ kỹ sư giàu kinh nghiệm và nền tảng chuyên môn vững chắc, Đạt Hoàng Gia đã nghiên cứu và ứng dụng nhiều giải pháp công nghệ tiên tiến như: sinh học hiếu khí – kỵ khí kết hợp, xử lý bằng bùn hoạt tính, công nghệ MBR (màng lọc sinh học) và hệ thống khử mùi, tách bọt tự động. Các công nghệ này không chỉ giúp loại bỏ hiệu quả hơn 90–95% chất ô nhiễm, mà còn giảm thiểu chi phí vận hành và tiết kiệm năng lượng cho doanh nghiệp trong quá trình xử lý nước thải.

    Bên cạnh đó, Đạt Hoàng Gia còn chú trọng khâu tư vấn, khảo sát và tối ưu thiết kế sao cho phù hợp với đặc thù từng nhà máy: từ quy mô nhỏ của cơ sở sơ chế mủ tạp đến các nhà máy sản xuất cao su kỹ thuật cao. Hệ thống xử lý do công ty thực hiện đảm bảo nước thải đầu ra đạt QCVN 14:2025 BTNMT tùy theo yêu cầu, đồng thời đáp ứng các quy định pháp luật hiện hành về môi trường.

    Không chỉ dừng lại ở việc xây dựng hệ thống, Đạt Hoàng Gia còn đồng hành cùng doanh nghiệp trong suốt quá trình vận hành, hỗ trợ đào tạo nhân viên, bảo trì định kỳ và nâng cấp công nghệ khi khách hàng có nhu cầu.

   Quý khách hàng có nhu cầu thực hiện thiết kế xây dựng, cải tạo hệ thống xử lý nước thải từ chế biến cao su có thể liên hệ với chúng tôi qua số hotline: 0328 196 623 - 0906 313 246. Đạt Hoàng Gia sẽ đồng hành cùng doanh nghiệp phát triển, vì một môi trường xanh sạch!